Cảm Giác Không Thuộc Về...

Có bao giờ bạn cảm thấy mình hiện diện một cách vô hình giữa không gian đông đúc xung quanh? Bạn như chia bản thể làm hai: một đang tồn tại giữa dòng người, một thì đang từ trên cao nhìn xuống với góc nhìn thượng đế. Và phần đóng vai khán giả nhìn rõ phần còn lại của kia như một chấm đen kệch cỡm trên bức tranh hòa sắc bên dưới.

Nếu có một nơi để về, bạn có một chốn dung thân.

Nếu có một chỗ để đi, bạn có một điểm đến.

Con người sinh ra thường được nuôi dạy để trưởng thành từ xuất phát điểm nào đó, hướng về một chốn cao hơn, xa hơn và gọi đó là thành công.

Người chọn đi theo từng bậc thang trên các lộ tuyến định sẵn.

Người băng rừng lội suối, tin rằng mình sẽ đi nhanh hơn.

Cũng có kẻ cứ bước vô định, chẳng biết khi nào sẽ đến đích, dù gì có đến hay không đối với họ chưa từng quan trọng.

Và cũng có những người chưa từng có một con đường nào để đặt chân, chưa từng có nơi nào để hướng về. Nhưng họ sắm vai rất đạt như vị thuyền trưởng cầm trên tay hải trình chi tiết. Chỉ có họ biết, trên tay mình là một xấp kịch bản, không phải một, mà là nhiều vai diễn cuộc đời đưa đến.

Trong một thế giới ngày càng nhanh và bất ổn định, mọi tiêu chuẩn về cách người ta sống và phản hồi với xã hội ngày càng cao, những kẻ bất-định-hướng kia trở thành người thừa, họ chênh vênh chính ở nơi họ sinh ra, bên cạnh những người thương yêu nhất.

Họ không có quyền phủ định những yêu cầu của xã hội.

Họ không được từ chối những kỳ vọng của người thân.

Họ cũng không thể tồn tại như cách họ thực sự được tạo ra.

Họ tự hỏi tất cả chuyện này khi nào sẽ kết thúc?

Vì chính họ cũng không được quyền nghĩ về nơi đó...

Cái vòng quay đó cứ xoay vần nhiều lần theo năm tháng. Họ chọn cho mình những đoạn ngắn của hành trình. Họ sống như cả cuộc đời chỉ gói gọn trong vài tháng. Định nghĩa "năm" với họ là quá dài, vì sự "giả vờ" kia có hạn sử dụng. Nó như một kỹ năng cần có thời gian chờ sau mỗi lần tung ra. Và nực cười là, đôi khi nó tạo ra những thành tựu mà chính họ cũng ngỡ ngàng. Khi những người xung quanh trầm trồ về "năng lực" của họ, thì bản thân họ xem đó như một lời nguyền, vì tất cả chỉ là một sự giả tạo vô nghĩa, họ chẳng hề mong nó thành công.

Những lần sử dụng "kỹ năng" cũng để lại những di chứng, những vết sẹo, mãi mãi không phai mờ. Nó ở đó, hiện diện, và nhắc nhở họ rằng họ chưa từng được sống như cách vũ trụ tạo ra họ. Một trạng thái thường trực, cảm giác không thuộc về đâu...

Họ thường đủ tỉnh táo, đủ kiến thức, và đôi khi đủ cả năng lực cá nhân để làm tốt một số công việc nhất định. Người thân, tổ chức, xã hội kỳ vọng họ sẽ tiếp tục phát huy. Họ thì tự hỏi mình nếu cứ cố gắng, liệu có thể biến những "phiên ngắn hạn" đó trở thành cả cuộc đời hay không? Cứ sống theo cách mà lý trí mách rằng "mọi người sẽ hài lòng". Cứ cư xử như một người đang đĩnh đạc trên con đường công danh, mà xã hội công nhận. Cứ nhìn vào các mục tiêu mà trần thế này, từ lúc loài người hình thành xã hội, đã luôn hướng tới: công danh, tiền bạc, quyền lực...

Trong số họ đã nhiều người thành công. Họ biến những thứ mà bản thân họ chưa từng muốn thành nguyên liệu đốt cháy mọi khổ tâm chất chứa trong lòng. Họ sống nhiều cuộc đời trên cùng một kiếp người, hỷ nộ ái ố không chỉ còn là cảm xúc cá nhân, mà trở thành những tầng nhận thức được điều phối tinh tế, dựa trên một nền tảng diễn xuất và biểu đạt tinh vi. Nếu vô tình có ai đó đi sâu vào được, qua một lỗ hổng bảo mật vốn dĩ thường rất mỏng manh, thì có lẽ họ sẽ vỡ vụn...

Họ đã nghĩ, và tin rằng ngoài kia có những người như mình. Để có một nơi, có một nhóm người mà họ thực sự thuộc về. Để không phải hàng đêm nhìn vào khoảng không vô cảm rồi tự vấn "sự hiện diện của mình có nằm trong kế hoạch của vũ trụ này hay không?"

Lãn Tiểu Sinh

Sài Gòn, 21/06/2026